MURİS MUVAZAASINA DAYALI TAPU İPTAL TESCİL DAVALARINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BAZI HUSUSLAR
Aşağıdaki açıklamalar murisin satış suretiyle devrettiği taşınmazlar bakımından geçerlidir. Eğer tapuda bağış söz konusu ise gerçek niyet bağış olduğu için muvazaa söz konusu olmayıp koşulları varsa denkleştirme davası açılabilir.
1 - Bu davalarda 01/04/1974 tarihli 1/2 sayılı Yargıtay içtihadı birleştirme kararı geniş uygulama alanı bulr.
2 - Bu davayı saklı payı olsun ya da olmasın hakkı çiğnenen tüm mirasçılar açabilir.
3 - Mirası reddeden, mirastan feragat eden, mirastan ıskat edilen kişiler bu davayı açamaz.
4 - Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Birden fazla taşınmaz söz konusu ise bu taşınmazlardan birinin bulunduğu yer mahkemesinde dava açılabilir.
5 - Bu davalarda zamanaşımı ve hak düşürücü süre söz konusu değildir.
5 - Bu dava mirasbırakan hayattayken açılamaz, mirasbırakanın ölümünden sonra açılır. Mirasbırakan hayattayken davanın açılması durumunda dava reddedilir.
7 - Bu davada talep, talep edenin miras hissesi ile sınırlıdır. Eğer taşınmazın terekeye iadesi istenmiş ise diğer mirasçıların da olurlarının alınması gerekir ya da terekeye temsilci atanması gerekir. En pratik yol hissse bakımından dava açmaktır.
8 - Mirasbırakan mirastan mal kaçırma amacıyla bağış yapmış ise burada muvazaa söz konusu olamayacak olup koşulları varsa denkleştirme isteminde bulunulmalıdır.
9 - Koşulları varsa terditli olarak tenkis de istenebilir.
10 - Bu davalar genellikle terditli olarak açılır. Tapu iptal tescil mümkün olmadığı takdirde bedel istenmelidir. Bedel istenirken de denkleştirici adalet ilkesi burada söz konusu olacaktır.
11 - Kendisine bakan evladına minnet duygusuyla taşınmazını satış suretiyle devredilmesi söz konusu ise Yargıtay burada muvazaa olmayacağı görüşündedir.
12 - Bu dava her türlü delil ile ispat edilebilir. Sıklıkla ileri sürülen deliller; tanık beyanları, tapu ve kadastro kayıtları, keşif, bilirkişi incelemesi, banka hesapları, vergi makbuzları, elektrik-su-doğalgaz faturaları ve makbuzları, mektup vb. yazışmalar. Tanık delili son derece önemlidir.
13 - Sıklıkla görülen ispat olguları; mirasbırakanın malını devretmesi için bir nedenin olmaması, devralan kişinin alım gücünün olmaması, mirasbırakanın ölümüne yakın taşınmazı devretmesine karşın terekede karşılığının bulunmaması, mirasbırakanın az mal satarak çok para elde etmesi gerekirken çok mal satıp az para elde etmesi, mirasbırakanın bakım ihtiyacının olmaması.
Faydalı olması dileğiyle.
Avukat Hakan DİMDİK